คนส่วนใหญ่มักจะมองว่าภาษีอากรเป็นเรื่องทั้งยุ่งและยาก แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าการจ่ายภาษีอากรเป็นเรื่องสำคัญมากซึ่งพลเมืองที่ดีต้องถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ การละเลยอาจส่งผลเสียได้ในอนาคต ดังนั้นเพื่อเป็นการตัดไฟเสียแต่ต้นลม นักลงทุนจึงควรศึกษาเรื่องการจัดเก็บภาษีอากรที่ เกี่ยวข้องกับการลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ให้เข้าใจเป็นอย่างดีเสียก่อน
ตารางต่อไปนี้จัดทำขึ้นเพื่อสรุปหลักเกณฑ์การจัดเก็บภาษีอากร สำหรับนักลงทุนรายบุคคล ในส่วนของการลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทที่ได้รับความนิยมจากนักลงทุนส่วนใหญ่ อาทิ หุ้นสามัญ หุ้นบุริมสิทธิ หุ้นกู้ หน่วยลงทุน และพันธบัตร ซึ่งจะช่วยให้นักลงทุนเข้าใจได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น
| กำไรจากการขาย หลักทรัพย์ |
ไม่เสียภาษี ยกเว้นหลักทรัพย์ประเภทหุ้นกู้และพันธบัตรต้องเสียภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 15 โดยมีสิทธิเลือกนำกำไรมา รวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปีหรือไม่ก็ได้ |
เหมือนผู้ลงทุนไทย |
| เงินปันผลจากบริษัทที่ ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย |
เสียภาษี ณ ที่จ่าย ร้อยละ 10 โดยมีสิทธิเลือกนำเงินปันผล มารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปีหรือไม่ก็ได้ ซึ่งหากนำมาคำนวณ จะได้รับเครดิตภาษีเงินปันผล 3 ใน 7 ของเงินปันผล ที่ได้รับ |
เสียภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 10 และ ต้องนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี |
| เงินปันผลจากกองทุนรวม (ตาม พ.ร.บ. หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535) |
ไม่เสียภาษี ณ ที่จ่าย แต่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี หรือ ยอมให้หักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 10 เพื่อ ไม่ต้องคำนวณภาษีประจำปี |
ไม่เสียภาษี ณ ที่จ่าย แต่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี |
| เงินปันผล จากบริษัทที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการ ลงทุน (BOI) |
ไม่เสียภาษี ณ ที่จ่าย และไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี |
เหมือนผู้ลงทุนไทย |
| ดอกเบี้ยหุ้นกู้ |
เสียภาษี ณ ที่จ่าย ร้อยละ 15 โดยมีสิทธิเลือกนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปีหรือไม่ก็ได้ |
เหมือนผู้ลงทุนไทย |
* ผู้ลงทุนไทย หมายถึง คนไทยและคนต่างประเทศที่อยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปใน 1 ปีปฏิทิน
** ผู้ลงทุนต่างชาติ หมายถึง คนไทยและคนต่างประเทศที่อยู่ในประเทศไทยไม่ถึง 180 วันใน 1 ปีปฏิทิน
นอกจากเรื่องของภาษีเงินได้แล้ว นักลงทุนยังควรเรียนรู้เรื่องค่าอากรแสตมป์สำหรับการโอนหลักทรัพย์ด้วย ทั้งนี้ ในการโอนหลักทรัพย์ที่มีตราสารการโอนกำหนดให้ต้องติดอากรตามราคาหุ้นที่ชำระแล้วหรือตามราคาในตราสารการโอนแล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า โดยติดอากรในอัตรา 1 บาทสำหรับทุกจำนวน 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาท แต่ในการโอนหลักทรัพย์ซึ่งจดทะเบียนไว้กับตลาดหลักทรัพย์หรือบริษัทศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ หรือการโอนโดยไม่มีตราสารการโอน จะได้รับยกเว้นไม่ต้องติดอากรแสตมป์
ข้อมูลเรื่องภาษีอากรเหล่านี้เรียกว่ารู้ไว้ไม่เสียหาย อย่างน้อยก็ช่วยในการประเมินผลตอบแทนจากการลงทุนให้มีความถูกต้องเที่ยงตรงมากขึ้น